Menkul Sermaye İradı Vergi Rehberi 2013

GİRİŞ

Bu rehber 2012 yılında menkul sermaye iradı elde eden gerçek kişilere yönelik olarak hazırlanmıştır. Rehber, gerçek kişilerce elde edilen menkul sermaye iratlarının beyan edilip edilmeyeceği, beyan edilmesi durumunda hangi şartlar altında beyan edileceği, beyannamenin verilme zamanı ve verginin ödenmesi konularında bilgiler sunmak amacıyla hazırlanmıştır.

Rehberde, 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilen tahvil/bonolar ile 01.01.2006 tarihinden önce iktisap edilen menkul kıymetlerden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine yönelik açıklamalara da yer verilmiştir.

01.01.2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere Gelir Vergisi Kanununa eklenen Geçici 67 nci Madde ile getirilen kaynakta kesinti esasına dayalı vergileme rejimi hakkında daha ayrıntılı bilgi için Başkanlığımız internet sayfasında (www.gib.gov.tr) yer alan “G.V.K. Geçici 67 nci Madde Uygulaması İle İlgili Olarak Gerçek Kişilere Yönelik Vergi Rehberi”ne bakınız.

1. MENKUL SERMAYE İRADI SAYILAN GELİRLER

Sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden oluşan sermaye dolayısıyla elde edilen kâr payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır.

Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesine göre kaynağı ne olursa olsun aşağıda yazılı gelirler menkul sermaye iradı sayılmaktadır:

• Her çeşit hisse senetlerinin kâr payları (temettü gelirleri),

• İştirak hisselerinden doğan kazançlar (Limited Şirket ortaklarının, iş ortaklıkları ortaklarının ve komanditerlerin kâr payları ile kooperatiflerin dağıttıkları kazançlar),

• Kurumların idare meclisi başkan ve üyelerine verilen kâr payları,

• Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizleri ile diğer her türlü tahvil ve bono faizleri (Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetler ve varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarından sağlanan gelirler dahil olmak üzere),

• Her çeşit alacak faizleri,

• Mevduat faizleri,

• Hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satışından elde edilen bedeller,

• İştirak hisselerinin sahibi adına henüz tahakkuk etmemiş kâr paylarının devir ve temliki karşılığında alınan para ve ayınlar,

• Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi karşılığında alınan iskonto bedelleri,

• Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kâr payları ile kâr ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kâr payları ve özel finans kurumlarınca kâr ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen kâr payları (Menkul kıymetler yatırım fonlarının katılma belgelerine ödenen kâr payları dahil), Repo gelirleri.

• Tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları ile emeklilik ve sigorta şirketleri tarafından çeşitli adlarla yapılan ödemeler,

• Yukarıda sayılanlar dışında Sermaye Piyasası Kanunu hükümlerine göre ihraç edilen her türlü sermaye piyasası aracından elde edilen kâr payı, faiz, kira vb. gelirler.

2. MENKUL SERMAYE İRATLARININ YILLIK BEYANNAME İLE BEYAN EDİLMESİ

Gerçek kişilerce 2012 yılında elde edilen menkul sermaye iratlarının bir kısmı 25.000 TL’yi aşması halinde, bir kısmı ise vergi kesintisine ve istisnaya tabi olmadıkları için 1.290 TL’yi aşması halinde yıllık beyanname ile beyan edilecektir.

Menkul sermaye iratlarının yıllık beyanname ile beyan edilip edilmeyeceğine ilişkin açıklamalar aşağıda yer almaktadır.

2.1. TUTARI NE OLURSA OLSUN BEYAN EDİLMEYECEK MENKUL SERMAYE İRATLARI

Aşağıda sayılan menkul sermaye iratları tutarı ne olursa olsun beyan edilmez. Diğer gelirler nedeniyle verilen beyannameye de dahil edilmez.

1. Gelir Vergisi Kanununun Geçici 67 nci maddesi kapsamında vergi kesintisine tabi tutulmuş olan;

• Mevduat faizleri

• Özel Finans Kurumlarınca (Katılım Bankaları) kâr ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen kâr payları

• Repo Kazançları

2. Tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları ile emeklilik ve sigorta şirketleri tarafından yapılan ödemeler,

3. Kurumlar vergisi mükelleflerince 31.12.1998 ve daha önceki tarihlerde sona eren hesap dönemlerinde elde edilen kazançların dağıtımı halinde, gerçek kişilerce elde edilen kâr payları,

4. Kurumların karlarını sermayeye eklemek suretiyle gerçekleştirdikleri kâr dağıtım işlemlerinde gerçek kişi ortaklarca elde edilen kâr payları.

2.2. 1.290 TL’LİK TUTARI AŞMASI HALİNDE BEYAN EDİLECEK MENKUL SERMAYE İRATLARI

1. Kıyı bankacılığından (off-shore bankacılık) elde edilen faiz gelirleri,

2. Hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satışından elde edilen bedeller (01.01.2006 tarihinden önce ihraç/iktisap edilenler),

3. İştirak hisselerinin sahibi adına henüz tahakkuk etmemiş kâr paylarının devir ve temliki karşılığında alınan para ve ayınlar,

4. Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi karşılığında alınan iskonto bedelleri,

5. Yurt dışından elde edilen diğer menkul sermaye iratları (faiz, repo, kâr payı v.b.),

6. Her çeşit alacak faizleri.

Türkiye’de vergi kesintisine tabi olmayan ve istisna uygulanmayan yukarıda belirtilen menkul sermaye iratları 1.290 TL’lik tutarı aşması halinde yıllık beyanname ile beyan edileceklerdir.

Burada bahsedilen 1.290 TL’lik tutar bir istisna olmayıp, gelirin beyan edilip edilmeyeceğinin tespitinde dikkate alınacak bir haddir. Buna göre, menkul sermaye iradı olarak elde edilen gelir 1.290 TL’yi aşıyorsa, elde edilen gelirin tamamı beyan edilecektir. Bu had yukarıda belirtilen gelirlerin her biri için ayrı ayrı uygulanmayacak olup, bu gelirler ile vergi kesintisine tabi olmayan ve istisna uygulanmayan menkul sermaye iratlarının toplam tutarı dikkate alınarak hesaplanacaktır.

2.3. 25.000 TL’LİK TUTARI AŞMASI HALİNDE BEYAN EDİLECEK MENKUL SERMAYE İRATLARI

1. 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan her çeşit tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden elde edilen gelirler,

2. Tam mükellef kurumlar tarafından yurtdışında ihraç edilen tahviller ile tam mükellef varlık kiralama şirketleri tarafından yurtdışında ihraç edilen kira sertifikalarından sağlanan gelirler,

3. Tam mükellef kurumlardan elde edilen kâr payları.

Elde edilen gelirin 25.000 TL ‘yi aşması halinde bu gelirlerin tamamı yıllık beyanname ile beyan edilecektir. Menkul sermaye iratları toplamının 25.000 TL’yi aşıp aşmadığının tespitinde, indirim oranı ve istisna uygulanabilecek menkul sermaye iratlarının, indirim oranı ve istisna uygulandıktan sonra kalan kısımlarının dikkate alınması gerekmektedir.

01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan Devlet tahvili ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlere ilişkin Gelir Vergisi

Kanunu’nun Geçici 59 uncu maddesinde yer alan istisna uygulaması 31.12.2007 tarihinde son bulduğundan, 01.01.2008 tarihinden itibaren bu kıymetlerin faiz gelirleri ve elden çıkarılması dolayısıyla elde edilen gelirler ile ilgili olarak istisna uygulaması söz konusu değildir.

3. İNDİRİM ORANI UYGULANARAK BEYAN EDİLECEK MENKUL SERMAYE İRATLARI

Gelir Vergisi Kanununda bazı menkul sermaye iratlarının enflasyondan arındırıldıktan sonra kalan tutarlarının vergilendirilmesi öngörülmüştür.

Enflasyondan arındırmaya ilişkin indirim oranı 2012 yılı için % 84,4 olarak belirlenmiştir.

2012 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarından, 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan ve Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının 5 numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler indirim oranı uygulanmak suretiyle beyan edilecektir.

01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan, Devlet tahvili ve Hazine bonosu faiz gelirlerinde gelir vergisi tevkifat oranı %0 olup, oranın sıfır olması bu gelirlerin tevkifata tabi olma özelliğini etkilememektedir. Devlet tahvili ve Hazine bonolarında sıfır olan tevkifat oranı, özel sektör tahvillerinden elde edilen faiz gelirlerinde %10 olarak uygulanmaktadır.

Beyanname verme sınırı olan 25.000 TL’nin hesabında, indirim oranı uygulanabilecek menkul

sermaye iradı tutarı, indirim oranı uygulandıktan sonra kalan kısım itibariyle dikkate alınacaktır. Bu durumda, başkaca beyanı gereken gelirlerin bulunmaması halinde, indirim oranı uygulamasından yararlanabilecek menkul sermaye iradından, gayri safi tutarları toplamı 160.256,41 TL ‘yiaşmayan tutarlar için yıllık beyanname verilmeyecektir. Çünkü, bu tutara

indirim oranı uygulandıktan sonra

kalan tutar olan [160.256,41-(160.256,41X%84,4 = ) 135.256,41,=] 25.000 TL beyanname verme sınırına denk gelmektedir.

4. DEVLET TAHVİLİ, HAZİNE BONOSU VE EUROBONDLARDAN ELDE EDİLEN GELİRLER

DEVLET TAHVİLİ ve HAZİNE BONOSU (TL cinsinden) FAİZ GELİRİ

İHRAÇ TARİHİ

01.01.2006 tarihinden önce

01.01.2006 tarihinden sonra

%84,4 oranında indirim uygulandıktan sonra kalan tutar 25.000 TL’yi aşıyorsa beyan edilecektir.

Geçici 67 nci madde kapsamında tevkifata tabi olduğundan beyan edilmeyecektir.

DEVLET TAHVİLİ ve HAZİNE BONOSU (Dövize, altına veya başka bir değere endeksli) FAİZ GELİRİ

İHRAÇ TARİHİ

01.01.2006 tarihinden önce

01.01.2006 tarihinden sonra

25.000 TL’yi aşıyorsa beyan edilecektir.

Geçici 67 nci madde kapsamında tevkifata tabi olduğundan beyan edilmeyecektir.

EUROBOND FAİZ GELİRİ

Eurobond, dış borçlanma kapsamında çıkarılan menkul kıymet olup, yabancı para cinsinden ihraç edilen uzun vadeli borçlanma aracıdır.

Vergi uygulaması bakımından da Devlet tahvili ve Hazine bonosu gibi değerlendirilmekle birlikte Eurobondlar geçici 67 nci madde kapsamında değildir.

Dolayısıyla 2012

yılında elde edilen ve 25.000TL’yi aşan Eurobond faiz gelirleri beyan edilecektir.

5. ÖZEL SEKTÖR TAHVİLLERİ VE KİRA SERTİFİKALARINDAN ELDE EDİLEN GELİRLER

Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesine göre, tam mükellef kurumlar tarafından yurtdışında ihraç edilen tahviller ile tam mükellef varlık kiralama şirketleri tarafından yurtdışında ihraç edilen kira sertifikalarından elde edilen gelirler % 0 ila % 10 arasında vadeye göre değişen oranlarda, 01.01.2006 tarihinden önce ihracı gerçekleştirilen diğer özel sektör tahvillerinden elde edilen faiz gelirleri ise % 10 oranında tevkifata tabi tutulmaktadır.

2012 yılında elde edilen ve 25.000 TL’yi aşan söz konusu faiz gelirleri beyan edilecektir.

Yurtiçinde ihraç edilen kira sertifikaları dahil olmak üzere 01.01.2006 tarihinden sonra ihraç edilen tüm özel sektör tahvillerinden elde edilen faiz gelirleri ise geçici 67 nci madde kapsamında vergilendirilmekte olup, bu gelirler için beyanname verilmeyecektir.

6. KÂR PAYLARININ VERGİLENDİRİLMESİ

Gerçek kişilerce, tam mükellef kurumlardan elde edilen ve Gelir Vergisi Kanunu uygulaması bakımından kâr payı sayılan gelirler aşağıdaki gibidir:

• Her nev’i hisse senetlerinin kâr payları,

• İştirak hisselerinden doğan kazançlar,

• Kurumların idare meclisi başkan ve üyelerine verilen kâr payları.

Tam mükellef kurumlardan elde edilen ve yukarıda sayılan kâr paylarının yarısı gelir vergisinden istisna olup, kalan tutar vergiye tabi gelir olarak dikkate alınacaktır. Beyana tabi başka gelirlerin bulunmaması halinde, gelir 25.000 TL’yi aşıyor ise beyan edilecektir.

Beyan edilen tutar üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, kurum bünyesinde karın dağıtımı aşamasında yapılan % 15 oranındaki vergi kesintisinin tamamı (istisnaya isabet eden kısım dahil) mahsup edilecek olup, mahsup sonrası kalan tutar genel hükümler çerçevesinde red ve iade edilecektir.

Kurumların 31.12.1998 ve daha önceki tarihlerde sona eren hesap dönemlerinde elde ettikleri kazançlarını dağıtmaları halinde, gerçek kişilerce elde edilen bu kâr payları, tutarı ne olursa olsun yıllık beyanname ile beyan edilmeyecektir.

01.01.1999-31.12.2002 tarihleri arasında sona eren hesap dönemlerine ilişkin olup, kurumlar vergisinden istisna edilmiş kazançlar ile Gelir Vergisi Kanununun Geçici 61 inci maddesi kapsamında vergi kesintine tabi tutulmuş olan yatırım indirimi istisnasından yararlanan kazançların dağıtılması halinde, gerçek kişilerce elde edilen kâr paylarının net tutarına elde edilen kâr payının 1/9’u eklendikten sonra bulunan tutarın yarısı vergiye tabi gelir olarak dikkate alınacaktır. Beyan edilen tutarın 1/5’lik kısmı hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir.

Menkul Sermaye İratlarına ilişkin bildirim doldurulurken, sadece adi komandit şirketlerin komanditer ortakları, limited şirket ortakları ve anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi ortakları ödemiş oldukları Bağ-Kur primlerini elde edilen menkul sermaye iradı tutarıyla sınırlı olmak üzere indirebileceklerdir.

7. YURT DIŞINDA YAŞAYAN VATANDAŞLARIMIZIN ELDE ETTİĞİ MENKUL SERMAYE İRATLARININ BEYANI

Çalışma veya oturma izni alarak altı aydan fazla bir süre yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlar bakımından dar mükellefiyet esasında vergilendirilmektedir. Dar mükellefiyet esasında vergilendirilecek söz konusu vatandaşlarımızın, Türkiye’de elde ettiği gelirintamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş menkul sermaye iratlarından ibaret olması halinde beyanname verilmeyecektir.

Dar mükellefiyete tabi olanlar, Türkiye’de elde ettikleri vergi kesintisine tabi tutulmamış menkul sermaye iratlarının tamamını, elde etme tarihinden itibaren 15 gün içinde münferit beyanname ile bildirecek ve vergisini de aynı süre içerisinde ödeyeceklerdir.

Gelir Vergisi Kanununun 3 üncü maddesine göre, resmi daire ve müesseselere veya merkezi Türkiye’de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müessese, teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısıyla yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşları tam mükellef sayılarak tam mükellefiyet esaslarına göre vergilendirilirler.

8. AİLE BİREYLERİ İLE KÜÇÜKLERİN, KISITLILARIN VE MÜMEYYİZ OLMAYANLARIN DURUMU

Menkul sermaye iradı elde eden aile bireylerinin (eş ve çocuk) beyanname verip vermeyeceği, aile bireylerinin her birinin, kendi nam ve hesaplarına elde ettikleri gelirleri önceki bölümlerde yapılan açıklamalar çerçevesinde değerlendirmeleri ile belirlenecektir.

Beyan edilmesi gereken gelirler için aile bireylerinin kendi adlarına ayrı ayrı beyanname vermeleri gerekmektedir. Verilecek olan beyanname, geliri elde eden aile bireyi adına düzenlenerek imzalanacaktır.

Beyanname vermek zorunda olan kişinin küçük veya kısıtlı olması ya da mümeyyiz olmaması hallerinde beyanname, yine geliri elde eden adına düzenlenmekle birlikte, bu kişiler adına veli, vasi veya bu kişileri temsile yetkili kayyım tarafından imzalanacak ve hangi sıfatla imzalandığı beyannamede belirtilecektir.

9. KESİLEN VERGİLERİN MAHSUBU

Menkul sermaye iratları üzerinden kesilen vergilerden beyannameye dahil edilen gelire isabet eden kısım, beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilecektir.

Kar paylarının beyan edilmesi durumunda ise, beyan edilen tutar üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, kâr paylarının dağıtımı aşamasında kurum bünyesinde yapılan vergi kesintisinin tamamı mahsup edilecektir.

10. YILLIK BEYANNAMEYE DAHİL EDİLEN KAZANÇ VE İRATLARDAN YAPILACAK İNDİRİMLER

Yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlere ilişkin indirimler Gelir Vergisi Kanunu ile diğer kanunlarda belirtilmiştir. Gelir Vergisi matrahının tespitinde gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden aşağıda belirtilen indirimlerin yapılabilmesi için yıllık beyanname ile bildirilecek bir gelirin bulunması ve yapılacak indirimlerin ilgili mevzuatta belirtilen şartları taşıması gerekmektedir.

Menkul Sermaye İratlarından indirim konusu yapılabilecek hususlar şunlardır;

1- Şahıs sigorta primleri ve bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları,

2- Eğitim ve sağlık harcamaları,

3- Bağış ve yardımlar,

4- Sponsorluk harcamaları,

5- Doğal afetler ile ilgili ayni ve nakdi bağışlar,

6- Türkiye Kızılay Derneğine ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış ve yardımlar,

7- Bireysel Katılım Yatırımcısı İndirimi,

8- Eskişehir 2013 Türk Dünyası Kültür Başkenti Hakkında Kanuna göre

kurulan Ajans ile ^SSKUZS?/

EXPO 2016 Antalya Ajansına yapılan her türlü nakdi ve ayni bağış ve yardımlar ile sponsorluk harcamaları,

9. Diğer kanunlara göre tamamı indirilecek bağış ve yardımlar. (Örneğin, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununa, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumunun Kuruluşu Hakkındaki Kanuna, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununa, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Kanununa, Türk Silahlı Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı Kanununa göre yapılan bağış ve yardımlar gibi.)

11. BEYANNAMENİN VERİLME ZAMANI VE YERİ

1 Ocak – 31 Aralık 2012 döneminde elde edilen beyana tabi menkul sermaye iratlarının, Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi ile 2013 yılının Mart ayının yirmibeşinci günü akşamına kadar (1 Mart – 25 Mart) beyan edilmesi gerekmektedir.

Beyanname mükellefin ikametgahının bulunduğu yer vergi dairesine verilecektir.

12. HESAPLANAN VERGİNİN ÖDENME ZAMANI VE YERİ

Beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisi, 2013 yılının Mart ve Temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenecektir. Birinci taksit 1- 31 Mart 2013, ikinci taksit ise 1- 31 Temmuz 2013 tarihleri arasında ödenecektir.

Hesaplanan vergi, mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine ve borçlunun alacaklı tahsil dairesindeki hesabı bildirilmek şartıyla diğer tahsil dairelerine ödenebileceği gibi vergi tahsiline yetkili banka şubelerine de ödenebilecektir.

13. 2012 YILI GELİRLERİNE UYGULANACAK VERGİ TARİFESİ

Gelir vergisine tabi gelirler,

10.000 TL’ye kadar

% 15

25.000 TL’nin 10.000 TL’si için 1.500 TL, fazlası

% 20

58.000 TL’nin 25.000 TL’si için 4.500 TL, (ücret gelirlerinde 88.000 TL’nin 25.000 TL’si için 4.500 TL), fazlası

% 27

58.000 TL’den fazlasının 58.000 TL’si için 13.410 TL, (ücret gelirlerinde 88.000 TL’den fazlasının 88.000 TL’si için 21.510 TL), fazlası

% 35

oranında vergilendirilir.

14. MENKUL SERMAYE İRATLARININ BEYAN DURUMUNA İLİŞKİN ÖZET TABLO

Aşağıdaki tablo, mükelleflerin menkul sermaye iratları dışında, beyanı gereken başka gelirlerinin olmadığı varsayılarak hazırlanmıştır. Menkul sermaye iradından başka gelirler de olması durumunda Gelir Vergisi Kanununun 85 ve 86 ncı maddelerinde yer alan gelirin toplaması ve beyanı ile toplama yapılmayan haller hükümlerine uygun olarak işlem yapılması gerekmektedir.

MENKUL SERMAYE İRADININ TÜRÜ

BEYAN DURUMU

ÖZELLİKLERİ

Mevduat faizleri

Beyan Dışı

Özel Finans Kurumlarınca (Katılım Bankası) Ödenen kâr Payları

Beyan Dışı

Repo Gelirleri

Beyan Dışı

Vergi kesintisine tabi tutulmuştur. Tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyeceklerdir.

01.01.2006 tarihinden itibaren ihraç edilen Devlet tahvili ve Hazine bonolarının faiz gelirleri

Beyan Dışı

01.01.2006 tarihinden itibaren yurtiçinde ihraç edilen özel sektör tahvillerinin faiz gelirleri (Yurtiçinde ihraç edilen kira sertifikaları dahil)

Beyan Dışı

Tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları ile emeklilik ve sigorta şirketleri tarafından yapılan ödemeler

Beyan Dışı

Tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyeceklerdir.

Kurumlar vergisi mükelleflerince 31.12.1998 ve daha önceki tarihlerde sona eren hesap dönemlerinde elde edilen kazançların dağıtımı halinde, gerçek kişilerce elde edilen kâr payları

Beyan Dışı

İstisna

Kurumların karlarını sermayeye eklemek suretiyle gerçekleştirdikleri kâr dağıtım işlemlerinde gerçek kişi ortaklarca elde edilen kâr payları

Beyan Dışı

Tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyeceklerdir.

01.01.2006 tarihinden önce ihraç/iktisap edilen hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satışından elde edilen bedeller

1.290 TL’yi aşması halinde tamamı beyan edilecektir.

Tevkifat ve istisna uygulanmayan gelirlere ilişkin 1.290 TL’lik beyan haddinin

aşılması halinde beyan edileceklerdir.

İştirak hisselerinin sahibi adına henüz tahakkuk etmemiş kâr paylarının devir ve temliki karşılığında alınan para ve ayınlar

Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi karşılığında alınan iskonto bedelleri

Tevkifat ve istisna uygulanmayan

Kıyı bankacılığından (off-shore bankacılık) elde edilen faiz gelirleri

1.290 TL’yi aşması halinde tamamı beyan edilecektir.

gelirlere ilişkin 1.290 TL’lik beyan haddinin

aşılması halinde beyan edileceklerdir.

Yurt dışından elde edilen diğer menkul sermaye iratları (faiz, repo, kâr payı v.b.)

Her çeşit alacak faizleri

01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilen her çeşit tahvil ve Hazine bonosu faiz gelirleri (TL cinsinden)

%84,4 oranında indirim uygulandıktan sonra kalan tutar 25.000 TL’yi aşıyorsa beyan edilecektir.

01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilen her çeşit tahvil ve Hazine bonosu faiz gelirleri (dövize, altına veya başka bir değere endeksli)

İndirim oranı uygulanmayacak olup, toplam tutarı 25.000 TL’yi aşıyorsa beyanda bulunulacaktır.

Eurobondlardan elde edilen faiz gelirleri

İndirim oranı uygulanmayacak olup, toplam tutarı 25.000 TL’yi aşıyorsa beyanda bulunulacaktır.

Tam mükellef kurumlar tarafından yurtdışında ihraç edilen tahviller ve tam mükellef varlık kiralama şirketleri tarafından yurtdışında ihraç edilen kira sertifikalarından elde edilen gelirler

Toplam tutarı 25.000 TL’yi aşıyorsa beyanda bulunulacaktır.

Tevkifat uygulanan

1999-2002 tarihleri arasında sona eren hesap dönemlerinde elde edilen, kurumlar vergisinden istisna kazançlar ile yatırım indirimi istisnasından yararlanan kazançların dağıtımı halinde gerçek kişilerce elde edilen kâr payları

Elde edilen kar payının net tutarına bu tutarın 1 /9’u eklenerek bulunacak tutarın yarısı gelir vergisinden istisna olup, kalan tutar 25.000 TL’yi aşıyorsa beyanda bulunulacaktır.

gelirlere ilişkin 25.000 TL’lik tutarı aşması halinde beyan edilecektir.

Her nev’i hisse senetlerinin kar payları

Elde edilen kar payının brüt tutarının yarısı gelir vergisinden istisna olup, kalan tutar 25.000 TL’yi aşıyorsa beyanda bulunulacaktır.

İştirak hisselerinden doğan kazançlar

Elde edilen kar payının brüt tutarının yarısı gelir vergisinden istisna olup, kalan tutar 25.000 TL’yi aşıyorsa beyanda bulunulacaktır.

Kurumların idare meclisi başkan ve üyelerine verilen kar payları

Elde edilen kar payının brüt tutarının yarısı gelir vergisinden istisna olup, kalan tutar 25.000 TL’yi aşıyorsa beyanda bulunulacaktır.

15. KONUYA İLİŞKİN ÖRNEKLER ÖRNEK 1:

(01.01.2006 Tarihinden Önce TL Cinsinden İhraç Edilen Devlet Tahvili Faiz Gelirinin Beyanı)

Bay (A) 2012 yılında, 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan Devlet tahvilinden brüt 350.000 TL tutarında faiz geliri elde etmiştir. Elde edilen Devlet tahvili faiz gelirine indirim oranı uygulandıktan sonra kalan tutar [350.000 TL-(350.000 TLx%84,4)] = 54.600 TL olmaktadır.

Söz konusu tahvilden elde edilen faiz geliri beyan sınırı olan 25.000 TL’yi aştığından beyan edilecektir.

Devlet tahvili faiz geliri sıfır oranda vergi kesintisine tabidir. Bu durumda ödenecek vergi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır;

Devlet tahvili faizi

350.000 TL

İndirim oranına isabet eden tutar (350.000 TL x %84,4)

295.400 TL

Kalan Tutar (350.000 TL- 295.400 TL)

54.600 TL

Ödenecek Gelir Vergisi

12.492 TL

ÖRNEK 2:

(Alacak Faizi ve Kâr Paylarının Beyanı)

Bayan (B), 2012 yılında 3.500 TL alacak faizi ve net 39.100 TL de tam mükellef bir kurumdan kâr payı elde etmiştir.

Brüt kâr payı tutarı : 39.100 / 0,85 =46.000 TL

Alacak faizi

3.500 TL

Kar payı geliri

23.000 TL

Beyan edilecek gelir tutarı

26.500 TL

Hesaplanan gelir vergisi

4.905 TL

Kesinti yoluyla ödenen vergi

6.900 TL

İadesi gereken gelir vergisi

1.995 TL

GVK’nın 86/1-d maddesine göre kesinti ve istisna uygulamasına tabi olmayan menkul sermaye iradı toplamının 2012 yılı için 1.290 TL’yi aşmaması halinde beyan edilmemesi gerekmektedir. Örnekte 3.500 TL alacak faizi kesinti ve istisna uygulanmayan bir gelir olup, bu gelirin toplamı 2012 yılı için beyanname verme sınırı olan 1.290 TL’yi aştığından, 3.500 TL’nin tamamı beyan edilecektir.

Ödevlinin tam mükellef bir kurumdan elde ettiği kesintiye (%15) tabi tutulmuş brüt 46.000 TL’lik kâr payının yarısı gelir vergisinden istisna olduğundan, kalan 23.000 TL tek başına beyan haddini aşmasa dahi, GVK’nın 86/c maddesi hükmü gereğince vergiye tabi gelir toplamının (23.000+3.500=26.500 TL) 25.000 TL’lik beyanname verme sınırını aşması nedeniyle yıllık gelir vergisi beyannamesine dahil edilecektir.

ÖRNEK 3:

(01.01.2006 Tarihinden Önce İhraç Edilen Döviz Cinsinden Devlet Tahvili Faiz Geliri ile İşyeri Kira Gelirinin Beyanı)

İsmail ÇELİK 2012 yılında, ihraç tarihi 30.09.2005 olan döviz cinsinden Devlet tahvilinden 150.000 TL faiz geliri ile işyeri olarak kiraya verdiği gayrimenkulünden 60.000 TL brüt kira geliri elde etmiştir. İşyeri için ödenen kira bedelleri üzerinden 12.000 TL’lik gelir vergisi kesintisi yapılmıştır.

Bay ÇELİK işyeri kira geliri ile ilgili olarak götürü gider yöntemini seçmiştir.

Bay ÇELİK’ in elde ettiği faiz gelirine, Devlet tahvili döviz cinsinden olduğundan indirim oranı uygulanmayacak olup, işyeri kira geliri tutarı ile döviz cinsinden Devlet tahvili faiz geliri toplamı 25.000 TL olan beyan sınırını aştığı için beyan edilecektir.

Hesaplama aşağıdaki gibi olacaktır;

Devlet tahvili faizi

150.000 TL

Gayrimenkul sermaye iradı (işyeri)

60.000 TL

Götürü gider(% 25) (60.000 x % 25)

15.000 TL

Safi kira geliri (60.000 TL – 15.000 TL)

45.000 TL

TOPLAM GELİR (150.000 + 45.000 )

195.000 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi

61.360 TL

Kesinti Yoluyla Ödenen Vergi

12.000 TL

Ödenecek Gelir Vergisi

49.360 TL

ÖRNEK 4:

(01.01.2006 Tarihinden Önce TL Cinsinden İhraç Edilen Devlet Tahvili Faiz Geliri ile Birden Fazla İşverenden Elde Edilen Ücret Gelirlerinin Beyanı)

Bayan (D) 2012 yılında, 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan Devlet tahvilinden 35.000 TL tutarında faiz geliri elde etmiştir. Bayan (D)’nin ayrıca üç ayrı işverenden ücret geliri elde etmekte olup, ücret gelirlerinin tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiştir.

Ücret gelirleri aşağıdaki gibidir:

Birinci işverenden alınan ücret

45.000 TL

İkinci işverenden alınan ücret

15.000 TL

Üçüncü işverenden alınan ücret

12.000 TL

Birinci işverenden alınan ücret geliri hariç, diğer ücretlerin toplamı olan 27.000 TL, 2012 yılı için beyan sınırı olan 25.000 TL’yi aştığı için her halükarda ücret gelirleri beyan edilecektir. Ayrıca, yıl içerisinde tevkif suretiyle ödenen vergiler hesaplanan gelir vergisi tutarından düşülecektir.

Bayan (D)’nin 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan Devlet tahvili faiz gelirine indirim oranı uygulandıktan sonra kalan tutarı (35.000 -(35.000x %84,4) )=5.460 TL olmaktadır.

Buna göre Bayan (D)’nin 2012 yılı beyanı aşağıdaki gibi olacaktır;

Devlet tahvili faizi

35.000 TL

İndirim oranına isabet eden tutar (35.000 x % 84,4)

29.540 TL

Kalan Tutar (35.000 – 29.540)

5.460 TL

Üç işverenden alınan ücret geliri toplamı

72.000 TL

Beyan Edilen Vergiye Tabi Gelir

77.460 TL

Beyan Edilen Vergiye Tabi Gelir (Matrah) Üzerinden Hesaplanan Vergi ((77.460 – 58.000) x %35 + 13.410 TL)

20.221TL

Beyan Edilen Ücret Gelirinin Beyan Edilen Toplam Gelir İçindeki Oranı (72.000 / 77.460)

%93

58.000 TL’yi Aşan Vergiye Tabi Gelirin (Matrah) Beyan Edilen Ücret Gelirine Tekabül Eden Kısmı (77.460 – 58.000) x %93

18.097,80 TL

Beyan Edilen Ücret Geliri Dolayısıyla Eksik Hesaplanacak Gelir Vergisi (18.097,80 x %8 )

1.447,80 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi (20.221- 1.447,80)

18.773,20TL (*)

Bu vergiden yıl içerisinde ücret geliri dolayısıyla kesinti (tevkif) yoluyla ödenen vergiler mahsup edilecektir.

(*) 25.02.2011 tarihli ve 75 Sıra Nolu Gelir Vergisi Sirküleri dikkate alınarak hesaplanmıştır.

ÖRNEK 5:

(Kâr Paylarının Beyanı)

Bay (E) 2012 yılında, tam mükellef bir kurum olan X Anonim Şirketinden brüt 700.000 TL tutarında kâr payı (temettü) elde etmiştir. Bu mükellefin başka geliri bulunmamaktadır.

Elde edilen kâr payı kurum bünyesinde % 15 nispetinde vergi kesintisine tabi tutulmuş olup, bu tutar 105.000 TL’dir.

Bay (E)’nin elde ettiği kâr payının yarısı gelir vergisinden istisna olup, kalan yarısı 350.000 TL’dir. Bu tutar beyan sınırı olan 25.000 TL’yi aştığı için beyan edilecektir. Kurum bünyesinde yapılmış olan vergi kesintisinin tamamı

hesaplanan vergiden mahsup edilecektir.

Bu durumda, hesaplama aşağıdaki gibi olacaktır;

Kâr payı

700.000 TL

İstisna tutarı (700.000 x 1/2)

350.000 TL

Kalan Tutar (700.000 – 350.000 )

350.000 TL

Hesaplanan vergi

115.610 TL

Kesinti Yoluyla Ödenen Vergi

105.000 TL

Ödenecek Gelir Vergisi

10.610 TL

ÖRNEK 6:

(01.01.2006 Tarihinden Önce İhraç Edilen Dövize Endeksli Devlet Tahvili Faiz Geliri ve 01.01.2006 Tarihinden Önce TL Cinsinden İhraç Edilen Devlet Tahvili Faiz Gelirlerinin Beyanı)

Bay (F) 2012 yılında, 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan dövize endeksli Devlet tahvilinden 10.000 TL, 01.01.2006 tarihinden önce TL cinsinden ihraç edilmiş olan Devlet tahvilinden ise 90.000 TL faiz geliri elde etmiştir.

Dövize Endeksli devlet tahvili faiz gelirine söz konusu tahvil dövize endeksli olduğu için indirim oranı (% 84,4) uygulanmayacak olup, TL cinsinden ihraç edilmiş olan Devlet tahvili faiz gelirine ise %84,4’lük indirim oranı uygulanacaktır.

Bu durumda hesaplama aşağıdaki gibi olacaktır;

Devlet tahvili faizi

10.000 TL

Devlet tahvili faizi (TL)

90.000 TL

İndirim oranına isabet eden tutar (90.000 x % 84,4)

75.960 TL

Kalan tutar(90.000 – 75.960)

14.040 TL

Toplam Faiz Geliri (10.000 + 14.040)

24.040 TL

Bay (F)’nin 2012 yılında elde ettiği faiz gelirleri toplamı beyan sınırı olan 25.000 TL’nin altında kaldığından beyan edilmeyecektir.

ÇÖZÜMLÜ ÖRNEK

Ekte yer alan beyannamenin doldurulmasında 3 no’lu örnek esas alınmıştır.

16. YILLIK GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİNİN DOLDURULMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

Beyanname;

• Bir örnek doldurulacaktır.

• Mavi veya siyah tükenmez kalem kullanılarak BÜYÜK MATBAA HARFLERİ ile doldurulacaktır.

• Her kutuya bir harf veya rakam yazılacaktır.

• Okunaklı bir şekilde silinti ve kazıntı yapılmadan düzenlenmesine özen gösterilecektir.

• Rakamlar arasına herhangi bir işaret konulmayacaktır.

• Sayısal ifadeler Romen rakamı ile yazılmayacaktır.

• Alfabetik karakterler sola, sayısal karakterler sağa yanaşık olarak yazılacaktır.

• Kelimeler arasında bir karakter boşluk bırakılacaktır.

• Noktalama işaretinden sonra boşluk bırakılmayacaktır.

• 1 – 4 No’lu alanlara kimlik bilgileri, nüfus cüzdanında yazılı olduğu şekilde ve kısaltmadan aynen yazılacaktır. Kimlik bilgilerinin ayrılan alana sığmaması durumunda, isimler sığdığı kadarıyla yazılacaktır.

• 6 No’lu uyruğu alanına, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olanlar T.C. rumuzunu, başka ülke tabiiyetinde olanlar ise, ülkelerinin Uluslar arası Trafik Kodunu yazacaklardır.

• 7 No’lu alanda doğum tarihi gün, ay ve yıl olarak belirtilecektir.

• 9 No’lu mesleği alanına, mükellefin esas uğraş konusu yazılacaktır. Birden fazla meslekle uğraş söz konusu ise ağırlıklı olan yazılacaktır.

• 11 – 12 No’lu adres alanına mahalle, cadde / sokak bilgileri yazılacak ve POSTA KODU muhakkak belirtilecektir. Adres bilgileri açık bir şekilde alanlara sığıyorsa kısaltma yapmadan yazılacaktır. Alanlara sığmaması halinde anlaşılır kısaltmalar yapılabilir.

• 14 No’lu alana varsa telefon numarası alan kodu ile birlikte yazılacaktır.

VERGİNİZİ ÖDEYEBİLECEĞİNİZ ANLAŞMALI BANKALAR (*)

AKBANK T.A.Ş.

AKTİF YATIRIM BANKASI A.Ş.

ALBARAKA TÜRK KATILIM BANKASI A.Ş.

ALTERNATİFBANK A.Ş.

ANADOLUBANK A.Ş.

ASYA KATILIM BANKASI A.Ş.

CITIBANK A.Ş.

DENİZBANK A.Ş.

EUROBANK TEKFEN A.Ş.

FİNANSBANK A.Ş.

HSBC BANK A.Ş.

ING BANK A.Ş.

KUVEYT TÜRK KATILIM BANKASI A.Ş.

ŞEKERBANK T.A.Ş.

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş.

TEKSTİLBANK A.Ş.

TURKISHBANK A.Ş.

TURKLAND BANK A.Ş.

TÜRK EKONOMİ BANKASI A.Ş.

TÜRKİYE FİNANS KATILIM BANKASI A.Ş.

TÜRKİYE GARANTİ BANKASI A.Ş.

TÜRKİYE HALK BANKASI A.Ş.

TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş.

T.C. POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (PTT) **

TÜRKİYE VAKIFLAR BANKASI T.A.O.

YAPI VE KREDİ BANKASI A.Ş.

*Vadesi geçmiş vergi borçlarının (Motorlu Taşıtlar Vergisi, Trafik İdari Para Cezası, Motorlu Taşıt Araçlarına İlişkin Özel Tüketim Vergisi (Tescile Tabi Olanlar) hariç olmak üzere) bankalar aracılığı ile ödenmesi mümkün bulunmamaktadır.

**PTT işyerlerince sadece Trafik İdari Para Cezası, Geçiş Ücreti ve İdari Para Cezası tahsilatı yapılmaktadır.

Bir önceki yazımız olan Ticari Kazancın Gerçek Usulde Vergilendirilmesi Rehberi 2013 başlıklı makalemizde 2013 Gelir Vergisi Beyanı Rehberi, 2013 Gelir Vergisi Oranları ve 2013 Vergi Tarifesi hakkında bilgiler verilmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir