İntifa hakkı tesisi karşılığında alınan para kira sayılmaz

vergi.gen.tr

Danıştay 3. Daire

E.No 2009/4124 K.No : 2010/1769

ÖZÜ: İntifa hakkı tesisi karşılığında alınan para, kira sayılmaz.

Madde: GVK 70, 72

İstemin Özeti: Davacının 1/2 hissesine sahip olduğu arsası üzerinde 15 yıl süreyle tesis edilen intifa hakkı karşılığ elde ettiği gelirin gayrimenkul sermaye iradı olarak beyannameye dahil edilmemesi nedeniyle adına resen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisini; tapuya tescil edilerek kurulan intifa hakkının, sahibine konusu üzerine tam yararlanma yetkisi sağladığı, sahibinin gayrimenkulü belirlenen süre içinde kullanma, yönetme ve ondan yararlanma hakkı elde ettiği bunun karşılığında da malike bir bedel ödediği göz önüne alındığında tesis olunan intifa hakkının tahsil edilen bedelin kiralama işleminin unsurlarını oluşturduğunun kabulü gerektiği, intifa hakkının tesisi ile mülkiyete has olan hakların kullanımı söz konusu olsa da mülkiyetin devri gerçekleşmediğinden, intifa hakkı tesisi karşılığında alınan bedelin gayrimenkul sermaye iradı olarak kabulü suretiyle ilgili yıl gelir vergisi beyannamesine dahil edilmemesi nedeniyle resen matrah takdirinde yasaya aykırılık bulunmadığı, ancak gayrimenkul sermaye irdında safi iradın tespitinde yapılan giderlere karşılık olmak üzere Gelir Vergisi Kanununun 74 üncü maddesinde yer alan hasılatın %25’i oranında giderin hasılattan indirilmesi gerektiğinden, davacının elde ettiği saptanan gayrimenkul sermaye iradının %25’i olan götürü gider olarak dikkate alındığında, tarhiyatın …. tutarındaki matrahı aşan kısmında yasaya uygunluk görülmediği gerekçesiyle matrahı azaltmak suretiyle değiştiren vergi mahkemesi kararına karşı yapılan temyiz başvurusunu aynı hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca reddeden Danıştay Üçüncü Dairesinin kararının; herkese karşı ileri sürülebilen aynı bir hak olan intifa hakkı satışının kiralama sayılamayacağı, gayrimenkul sermaye iradının sadece intifa hakkı sahibinin bu hakkını kiraya vermesi hailnde oluşacağı ileri sürülerek düzeltilmesi istenmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Üçüncü Dairesince dosya incelendi:

Mülkiyeti 1/2’şer hisseyle davacı ve …’a ait arsa üzerinde … Petrolcülük Anonim Şirketi lehine 15 yıl süre için intifa hakkı tesisi nedeniyle davacının elde ettiği gelirin gayrimenkul sermaye iradı olarak beyanı gerektiği görüşüyle yapılan tarhiyatı, matrahı azaltmak suretiyle değiştiren vergi mahkemesi kararı temyiz edilmiştir.

Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde; arazi, bina (döşeli olarak kiraya verilenlerde döşeme için alınan kira bedelleri dahil) maden suları, memba suları, madenler, taş ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, mutasarrufları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen irat olarak tanımlanmış, 72 ci maddesinde gayrimenkul sermaye iratlarında gayrisafi hasılatın, 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden ya da aynen tahsil edilen kira bedellerinin tutarı olduğu kurala bağlanmıştır.

Türk Medeni Kanununun 704 üncü maddesinin 2’nci bendinde, tapu kütüğünde ayrı sayfaya kaydedilen bağımsız ve sürekli hakların taşınmaz mülkiyetinin konusunu oluşturacağı hükme bağlanmış, aynı yasanın Sınırlı Ayni Haklar başlıklı İkinci Kısmında düzenlenen intifa hakkının, taşınırlar, taşınmazlar, haklar veya bir malvarlığı üzerinde kurulabileceği, aksine düzenleme olmadıkça bu hakkın sahibine, konusu üzerinde tam yararlanma yetkisi sağlayacağı ve taşınmazlarda tapu kütüğüne tescil ile kurulacağı, taşınmazlarda intifa hakkının kazanılması ve tescilinde, aksine düzenleme olmadıkça, mülkiyete ilişkin hükümlerin uygulanacağı, intifa hakkı sahibinin hakkın konusu olan malı zilyetliğinde bulundurma, yönetme, kullanma ve ondan yararlanma yetkilerine sahip olduğu, en fazla yüz yıl devam edebilen intifa hakkının kullanılmasının, sözleşmede aksine hüküm bulunmaması veya durum ve koşullardan hak sahibince şahsen kullanılması gerektiğinin anlaşılmaması halinde devredebileceği, yasanın 794 ve devamı maddelerinde kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, davacnıın … ile birlikte sahip olduğu parsellerde kayıtlı toplam arsa üzerine … Petrolcülük Anonim Şirket lehine 15 yıl süreyle intifa hakkı tesis edilerek, bu durumun tapu siciline kayıt ve tescil edildiği, tapu senedi ve resmi senet düzenlenerek intifa bedelinin belirlendiği, gayrimenkullerin, davacı ve taşınmazın diğer hissedarının ortağı olduğu limited şirket tarafından bayi olarak işletilmesi ile ilgili taraflar arasında sözleşme yapıldığı anlaşılmıştır.

İntifa hakkı; mal ve haklar üzerinde sahibine tam yararlanma yetkisi sağlayan, taşınmaz üzerinde tesis edilebilmesi için tapu kütüğüne tescili zorunlu ve kurucu nitelikte olan, bir başkasına devri, temliki ve mirasçılara intikali mümkün olmayan, sadece kullanımı devredebilen ve herkese karşı ileri sürülebilen Türk Medeni Kanununda yer alan şahsa sıkı sıkıya bağlı bir aynı hak olmasına karşın, kiralamanın; kiralayana ödeyeceği belli bir bedel karşılığında, belirli bir sürede, belirli bir şeyin veya hakkın kullanılmasını sağlayan, sadece taraflarca birbirine karşı ileri sürülebilen ve Borçlar Kanunu ya da gayrimenkul kiralamaları hakkında kanun hükümlerine göre tesis edilen şahsi bir haktır. Bu itibarla, intifa hakkı tesisi ile kiralama işleminin kuruluşundan sona ermesine kadar tesisi, taraflara konusu üzerinde tanıdığı haklar ve yüklediği borçlar, sona erme biçim ve şartları, üçüncü kişilerle olan ilişkisi yönünden doğurduğu sonuçlar, akde uygulanacak hükümleri ile birbirinden tamamen farklıdır.

Yukarıda açıklandığı üzere kiralama olarak değerlendirilemeyecek olan intifa hakkı karşılığında alınan bedel Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde gayrimenkul sermaye iratları arasında sayılmamış, intifa hakkı sahibinin hakkın konusu olan şeyi başkasına kiralaması gayrimenkul sermaye iradı olarak tanımlanmıştır. Bu durumda yasada gayrimenkul sermaye iradı olarak açıkça sayılmayan dava konusu intifa bedelinin Anayasada öngörülen verginin yasallığı ilkesine aykırı olarak, beyanı gerektiğinden bahisle yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığından, aksi gerekçeyle tarhiyatın, matrahı azaltılmak suretiyle değiştirilmesi yolunda verilen mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle davacı temyiz isteminin kabulü ile Vergi Mahkemesi kararının bozulmasına.

Bir önceki yazımız olan idari para cezaları SGK 2014 başlıklı makalemizde SGK para cezaları 2014 hakkında bilgiler verilmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir